Sonsuz ve Tek Olan Yaradan’ın izniyle…
İnsan, dünya hayatında yalnızca var olmak için değil; seçmek, öğrenmek, olgunlaşmak, iyiliği tercih etmek ve Yaradan’a yönelmek için bulunmaktadır.
Povyades öğretisine göre dünya hayatı, ruhun özgür iradesiyle seçim yaptığı bir sınanma alanıdır. İnsan; iyilik ile kötülük, hakikat ile inkâr, merhamet ile zulüm, paylaşmak ile bencillik arasında seçim yapar. Bu seçimler insanın ruhsal gelişimini ve ölümden sonraki yolculuğunu etkiler.
Bu nedenle Povyades Dini'nde ahlak, yalnızca toplum tarafından belirlenmiş kurallar bütünü değildir. Ahlak; insanın Yaradan’a, kendisine, diğer insanlara, canlılara ve bütün yaratılışa karşı doğru bir ilişki kurmasıdır.
1. İYİ İNSAN KİMDİR?
Povyades Dini'ne göre iyi insan, hiç hata yapmayan insan değildir.
İyi insan;
doğruluğu seçen,
haksızlıktan kaçınan,
başkasının hakkına saygı gösteren,
merhametli davranan,
kendi çıkarı uğruna başkasına zarar vermeyen,
hatasını kabul edebilen,
yaptığı yanlışı düzeltmeye çalışan,
gücünü başkalarını ezmek için kullanmayan,
sahip olduklarını paylaşabilen,
doğaya ve canlılara saygı gösteren,
Yaradan’a yönelmeyi ve ruhunu arındırmayı isteyen insandır.
İyilik, yalnızca güzel söz söylemek değildir.
İyilik, doğru olanı davranışa dönüştürmektir.
Bir insan kendisini iyi olarak görebilir. Fakat gerçek ahlaki değer, insanın başkalarına nasıl davrandığında ortaya çıkar.
2. KÖTÜ DAVRANIŞ NEDİR?
Kötü davranış, yalnızca bir yasağı çiğnemek değildir.
Bir davranış;
bilerek haksızlık oluşturuyor, başkasına zarar veriyor, zulme yol açıyor, insanın hakkını gasp ediyor, güveni yok ediyor veya insanı Yaradan’dan ve iyilikten uzaklaştırıyorsa ahlaki açıdan kötüdür.
Kötülüğün en tehlikeli hâli, insanın yaptığı kötülüğü artık kötülük olarak görmemeye başlamasıdır.
Bu nedenle insan zaman zaman kendi davranışlarını sorgulamalıdır:
“Ben bunu yaparken bir başkasının hakkını çiğniyor muyum?”
Bu soru, ahlaki düşüncenin başlangıç noktalarından biridir.
3. BİR İNSANI AHLAKEN DEĞERLİ YAPAN NEDİR?
İnsanın değeri yalnızca sahip olduğu para, makam, bilgi, güç veya toplumdaki konumuyla ölçülmez.
Ahlaki değer;
niyet, davranış, sorumluluk, doğruluk, merhamet ve adaletin birlikte ortaya çıkmasıyla oluşur.
Çok bilgili olmak insanı otomatik olarak iyi yapmaz.
Çok zengin olmak insanı üstün yapmaz.
Güçlü olmak insanı değerli yapmaz.
İnsanı değerli yapan, sahip olduğu imkânları nasıl kullandığıdır.
Elinde güç bulunan insan güçsüzü koruyorsa, zengin olan paylaşabiliyorsa, bilgili olan bilgisini başkalarını küçümsemek için değil iyilik için kullanıyorsa, insan ahlaki olgunluğa yaklaşmış demektir.
4. YALAN SÖYLEMEK NASIL DEĞERLENDİRİLİR?
Yalan, gerçeği bilerek çarpıtmak ve karşıdaki insanın doğru bilgiye ulaşmasını engellemektir.
Bu nedenle yalan, güveni bozan ciddi bir ahlaki davranıştır.
Ancak Povyades ahlakında insanın davranışlarını yalnızca kelimeler üzerinden değil, niyet ve sonuçlarıyla birlikte değerlendirmek gerekir.
Bir insan kendisini veya başka birini korumak amacıyla zor bir durumda kaldığında, olayın şartları ayrıca değerlendirilmelidir.
Bununla birlikte kişisel çıkar sağlamak, başkasını kandırmak, haksız kazanç elde etmek veya bir insanı bilerek yanıltmak amacıyla söylenen yalan ahlaken yanlıştır.
Doğruluk, güvenin temelidir.
5. HAKSIZLIK YAPMAK NEDİR?
Haksızlık, bir insanın hakkını bilerek veya sorumsuzca ihlal etmektir.
Bir insanın malını almak, emeğini sömürmek, hakkını vermemek, onu bilerek küçük düşürmek veya sahip olduğu bir hakkı engellemek haksızlık kapsamına girebilir.
Haksızlık yalnızca büyük olaylarda ortaya çıkmaz.
Bazen küçük görünen bir davranışın arkasında büyük bir hak ihlali bulunabilir.
Bu nedenle Povyades ahlakında temel ölçülerden biri şudur:
“Kendin için istemediğin haksızlığı başkasına yapma.”
6. AFFETMEK NE ANLAMA GELİR?
Affetmek, yapılan kötülüğü doğru kabul etmek değildir.
Affetmek;
kötülüğün insanın iç dünyasını sonsuza kadar yönetmesine izin vermemektir.
Bir insan kendisine yapılan haksızlığı unutmayabilir. Hakkını arayabilir. Adalet isteyebilir.
Buna rağmen nefret ve intikam duygusunu kendi ruhunun merkezine yerleştirmemeyi seçebilir.
Affetmek, kötülüğü ödüllendirmek değil; insanın kendi ruhunu kötülüğün esiri olmaktan kurtarmasıdır.
7. İNTİKAMIN YERİ VAR MIDIR?
Povyades ahlakında intikam ile adalet birbirinden ayrılmalıdır.
Adalet, hakkın yerine getirilmesini ister.
İntikam ise karşı tarafa acı çektirmeyi amaçlayabilir.
Bu nedenle insanın kendisine yapılan kötülüğe aynı kötülükle karşılık vermesi, kötülüğü ortadan kaldırmayabilir.
Gerçek güç, kötülüğe teslim olmadan hakkını arayabilmektir.
İnsan adalet isteyebilir; fakat adalet arayışını nefret ve sınırsız intikam duygusuna dönüştürmemelidir.
8. KİBİR NEDEN YANLIŞTIR?
Kibir, insanın kendisini diğer insanlardan üstün görmesidir.
İnsan sahip olduğu güzellik, bilgi, para, makam veya yetenekleri kendi mutlak üstünlüğünün kanıtı olarak görmemelidir.
Çünkü insanın sahip olduğu her imkân geçicidir.
Kibir insanın öğrenmesini engeller.
Kibirli insan hata yaptığında bunu kabul etmekte zorlanır.
Daha da önemlisi, kibir insanı Yaradan karşısındaki konumunu unutmaya götürebilir.
Bu nedenle Povyades ahlakında tevazu, ruhsal olgunluğun önemli göstergelerinden biridir.
9. HASET VE KISKANÇLIK NASIL DEĞERLENDİRİLİR?
Başkasının sahip olduğu bir güzelliği, başarıyı veya mutluluğu istemek insani bir duygudur.
Ancak bu duygu, başkasının iyiliğinin yok olmasını istemeye dönüştüğünde ahlaki bir probleme dönüşür.
Povyades insanı, başkasının başarısını kendi başarısızlığı olarak görmemelidir.
Başkasının mutluluğu insanın değerini azaltmaz.
Tam tersine insan, başkasının iyiliğini gördüğünde:
“Yaradan ona da güzellik vermiş; ben de kendi yolumda iyiliği çoğaltmalıyım.”
diyebilmelidir.
10. MERHAMETİN SINIRI VAR MIDIR?
Merhamet, insanın başkasının acısını anlayabilmesidir.
Fakat merhamet, adaleti ortadan kaldırmamalıdır.
Bir insan sürekli zarar veriyor diye onun yaptığı kötülük görmezden gelinemez.
Bu nedenle Povyades ahlakında:
Merhamet insanı korur; adalet düzeni korur.
İkisi birlikte yürümelidir.
Merhamet adına haksızlığa izin vermek de doğru değildir.
Adalet adına merhameti tamamen yok etmek de doğru değildir.
Olgun insan, ikisi arasında denge kurmaya çalışır.
11. ADALET İLE MERHAMET ÇATIŞIRSA HANGİSİ ÖNE GEÇER?
Adalet temel ölçüdür; fakat adalet uygulanırken insanın şartları ve dönüşme ihtimali de göz önünde bulundurulabilir.
Adalet, hak sahibinin hakkını korumalıdır.
Merhamet ise insanın yeniden doğruya yönelme ihtimalini korumalıdır.
Bu nedenle ideal olan:
Adaletten vazgeçmeden merhametli olabilmektir.
Bir insanın hakkını çiğnemeden ona ikinci bir fırsat vermek mümkünse, bu hem adaletin hem merhametin birlikte yaşatılmasıdır.
12. İNSAN KENDİSİNE YAPILAN KÖTÜLÜĞE NASIL KARŞILIK VERMELİDİR?
İlk olarak kötülüğü kötülükle çoğaltmamalıdır.
İkinci olarak hakkını korumalıdır.
Üçüncü olarak mümkünse karşı tarafın hatasını anlamasını ve düzeltmesini sağlamaya çalışmalıdır.
Ancak kendisini veya başkalarını sürekli zarara uğratan bir kişiye karşı sınır koymak da ahlaki bir sorumluluktur.
Merhamet, sınırsız biçimde kötülüğe izin vermek değildir.
İnsan gerektiğinde uzaklaşabilir, hakkını arayabilir ve başkalarını koruyabilir.
13. GÜÇ SAHİBİ İNSAN NASIL DAVRANMALIDIR?
Güç, bir insanın ahlaki karakterini ortaya çıkaran en önemli sınavlardan biridir.
Güçsüzken iyi davranmak kolay olabilir.
Asıl sınav, insan güç sahibi olduğunda başlar.
Povyades ahlakına göre güç sahibi insan:
adil olmalı,
güçsüzü ezmemeli,
sahip olduğu yetkiyi kendi çıkarı için kullanmamalı,
eleştiriye açık olmalı,
hesap verebilmeli,
kendisini diğer insanlardan üstün görmemeli,
gücünü koruma ve iyilik için kullanmalıdır.
Güç, üstünlük değil sorumluluktur.
14. PARA VE MAL KARŞISINDA İNSANIN TUTUMU NE OLMALIDIR?
Povyades Dini'nde mal ve para, insanın yaşamını sürdürebilmesi için kullanılan araçlardır.
Para kendi başına ahlaki veya ahlaksız değildir.
Onu ahlaki hâle getiren veya kötüye dönüştüren, nasıl kazanıldığı ve nasıl kullanıldığıdır.
Helal ve dürüst emekle kazanılan mal değerlidir.
Ancak haksız kazanç, başkasının emeğini sömürmek, kandırmak ve insanların hakkını gasp etmek ahlaki değildir.
İnsan sahip olduğu imkânların kendisini sahiplenmesine izin vermemelidir.
Mal insanın elinde bulunabilir; fakat insan malın kölesi olmamalıdır.
15. BAŞKASININ HAKKINI YEMEK RUHSAL OLARAK NE DOĞURUR?
Başkasının hakkını yemek, yalnızca dünyadaki bir adaletsizlik değildir.
İnsan yaptığı davranışlarla kendi ruhunu da şekillendirir.
Sürekli haksızlık yapan insan zamanla haksızlığı normalleştirebilir.
Merhamet azalabilir.
Vicdan körelebilir.
Kibir artabilir.
İnsan Yaradan'a yönelmek yerine kendi çıkarının merkezine yerleşebilir.
Bu nedenle başkasının hakkına saygı göstermek, yalnızca toplumsal düzen için değil, ruhsal arınma için de gereklidir.
16. HAYVANLARA VE DOĞAYA KARŞI AHLAKİ SORUMLULUK NEDİR?
Yaratılış yalnızca insanlardan oluşmaz.
İnsan, kendisini doğanın sahibi olarak değil, onun içindeki sorumlu bir varlık olarak görmelidir.
Hayvanlara gereksiz yere zarar vermemek, doğayı korumak, suyu ve kaynakları israf etmemek, çevreyi kirletmemek insanın yaratılışa karşı sorumlulukları arasındadır.
Bir ağacı yalnızca ekonomik değeri için görmek yerine, onun yaşamın bir parçası olduğunu anlayabilmek ahlaki olgunluğun göstergelerinden biridir.
Doğaya verilen zarar, sonunda insanın kendi yaşamına da döner.
17. BİR İNSAN HATA YAPTIĞINDA GERÇEK ANLAMDA NASIL ARINIR?
İnsan hata yapabilir.
Povyades ahlakında insanın hata yapması, onun sonsuza kadar kötü olduğu anlamına gelmez.
Gerçek arınma dört aşamada düşünülebilir:
1. Hatasını fark etmek.
İnsan önce yaptığı davranışın yanlış olduğunu kabul etmelidir.
2. Pişmanlık duymak.
Yanlış davranışın başkasına veya kendisine verdiği zararı anlamalıdır.
3. Telafi etmek.
Mümkünse verdiği zararı düzeltmeli ve hakkı yerine getirmelidir.
4. Aynı yanlışı tekrar etmemeye çalışmak.
Gerçek arınma yalnızca “pişmanım” demek değildir.
Davranışın değişmesidir.
İnsan aynı hatayı tekrar tekrar yapıyor ve yalnızca sözle pişman olduğunu söylüyorsa, arınma henüz tamamlanmış değildir.
POVYADES AHLAKININ TEMEL İLKELERİ
Bütün bu açıklamalar birkaç temel ilke altında toplanabilir:
1. Doğru ol.
2. Haksızlık yapma.
3. Başkasının hakkına saygı göster.
4. Merhametli ol.
5. Adaleti koru.
6. Kibirden uzak dur.
7. Gücünü iyilik için kullan.
8. Sahip olduklarının esiri olma.
9. Başkasının iyiliğini kıskanma.
10. Kötülüğe kötülük ekleme.
11. Hata yaptığında kabul et ve düzelt.
12. Canlılara ve doğaya zarar verme.
13. Affetmeyi öğren; fakat adaletten vazgeçme.
14. Kendini sürekli sorgula.
15. Yaradan’a yönelerek ruhunu arındırmaya çalış.
SONUÇ: AHLAK, İNSANIN SEÇİMLERİNDE ORTAYA ÇIKAR
Povyades Dini'nde insanın dünya hayatı bir seçim alanıdır. Ruh, özgür iradesiyle iyilik veya kötülük, hakikat veya inkâr, merhamet veya zulüm arasında yönelir. Bu nedenle ahlak, Povyades öğretisinin yalnızca toplumsal bir bölümü değil, insanın ruhsal yolculuğunun temel unsurlarından biridir.
İyi olmak, hiç hata yapmamak değildir.
İyi olmak;
hatasını fark edebilmek,
yanlışını düzeltebilmek,
başkasının hakkını koruyabilmek,
gücünü iyilik için kullanabilmek,
merhamet ile adaleti birlikte taşıyabilmek
ve bütün bunların sonunda Yaradan’a daha yakın, daha temiz ve daha bilinçli bir insan hâline gelebilmektir.
Povyades ahlakının özü tek bir cümleyle ifade edilebilir:
“Kendin için istediğin iyiliği başkasına da dile; kendin için istemediğin haksızlığı hiçbir canlıya yapma.”
Çünkü insanın gerçek değeri, sahip olduklarıyla değil, seçimleriyle ortaya çıkar.
Ve her seçim, insanın ruhunda bir iz bırakır.
Poves.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder
Dilerseniz düşüncelerinizi ve sorularınızı aşağıdaki yorum kısmına bırakabilirsiniz.